TREGU GRATIS I BOLLËKUT (II)

Pata vënë në dukje, në një shkrim të paradokohshëm, se për mua bollëku ose më mirë tepria e ofertës në tregun e informacionit është një lloj censure, e ngjashme me bllokimin artificial të ofertës nga ana e një autoriteti – ose censurës në kuptimin tradicional të saj.

Tani dua t’i qasem të njëjtit problem nga një kënd tjetër – i lirisë së përdoruesit për të zgjedhur, në tregun e bollëkut.

TREGU GRATIS I BOLLËKUT

Siç mund të pritej, libri i fundit i Chris Anderson, Free: The Future of a Radical Price, ka ngjallur diskutime në blogosferë ende pa u botuar – edhe pse kureshtarët mund të krijojnë një ide për librin këtu.

Një nga idetë kryesore në librin e Anderson, po të gjykosh nga ç’po flitet, është se kostoja e informacionit të shkëmbyer me rrugë numerike (dixhitale) është pothuajse zero; dhe se mediat elektronike herët a vonë do ta kuptojnë se, edhe nga pikëpamja ekonomike, u leverdis që t’i ofrojnë produktet e tyre gratis.

DEMOKRACI MITESH

Globalizimi shtjellohet edhe nëpërmjet miteve. Sidomos të miteve që bazohen në ikonat e muzikës pop. Madje, mund të thuhet se globalizimi modern ka marrë forcë pikërisht nga energjia e star system-it dhe e grupeve muzikore me matricë anglosaksone. Kushedi sa borxh i ka globalizimi i sotëm ekonomiko-financiar modelit të yjeve hollivudiane e të muzikës pop…

GJERMANËT SHQETËSOHEN

Pakkush e vë në dyshim që lajmet për zgjedhjet, gjatë kohës që zgjedhjet ende janë duke u kryer, ndikojnë në rezultatin e zgjedhjeve.

Për shembull, në qoftë se në një zonë garojnë dy kandidatë, Trashi dhe Holli; dhe exit polls, të marra në mesditë, njoftojnë se Trashi po merr gati 60% të votave, ndërsa Holli 40%, atëherë Partia e Hollit mund t’u bëjë thirrje militantëve të lëkundur që të shkojnë e të votojnë për njeriun e tyre që përndryshe rrezikon humbjen e menjëhershme; por mund të ndodhë edhe që Partia e Trashit të shpallë fitoren që pa u mbyllur kutitë e votimit, dhe simpatizantët e Hollit që ende nuk kanë votuar të binden se vota e tyre nuk vlen më dhe ta kalojnë mbrëmjen me ndonjë veprimtari, si me thënë, më produktive.

MUZGJE IDHUJSH

Vdekja e pop star-it Michael Jackson pati efektin e papritur që ta zhvendosë nga kryetitujt “revolucionin” në Iran.

Ka megjithatë një lidhje më të thellë mes këtyre ngjarjeve, që ilustron edhe natyrën e trazirave në botën e sotme, të përcjella e ndonjëherë të katalizuara nga mediat.

E them këtë edhe ngaqë, gjithë këtë javë dhe pavarësisht nga ç’i ndodhi Michael-it, kam përtypur në mend disa ngjashmëri strukturale midis ngjarjeve në Iran dhe atyre në Shqipërinë e pas 1990-ës, të sotme dhe të djeshme.

Korriku dhe dhjetori i 1990-ës asnjëherë nuk do të ndriçohen dot; ka mundësi që revolta popullore të jetë nxitur, madje ndezur sa prej agjenturave të huaja aq edhe prej vetë Sigurimit të Shtetit, që vetëm ashtu do të mund ta ruante disi kontrollin mbi ngjarjet.

Edhe pse nuk kam qenë në Tiranë atëherë, e mendoj veten si një nga ata që mezi e kanë pritur ditën kur do të rrëzohej statuja e krimbur e diktaturës; prandaj e kam të lehtë të identifikohen me banorët e Teheranit, që dalin të protestojnë rrugëve kundër regjimit të atjeshëm obskurantist, censurës brutale dhe sundimit të ajatollahëve mbi jetën kulturore dhe filozofike.

ÇMIME NË EURO

Kadareja fiton një tjetër çmim letrar ndërkombëtar – el Premio Príncipe de Asturias de las Letras, provë e suksesit të tij artistik në vendet spanjisht-folëse.

Meqë jam rritur me veprën e tij, e cila madje më ka edukuar ndjeshmëritë estetike dhe intelektuale, gëzohem sinqerisht për këtë arritje, të cilën e përjetoj disi edhe si timen, ose shpagim të brezit tim.

ME LOT NË SY

Gazin lotsjellës e kam provuar katër herë.

Herën e parë, diku afër Mulletit, gjatë një zbori të plogët në pragvere në fund të viteve 1970; pasi na dhanë urdhrin të vinim maskat kundërgaz, na futën njërin pas tjetrit në një çadër fushore ku kishin çliruar një sasi të vogël klorpikrine. Brenda në çadër, në gjysmerrësirë, duhej të kryenim disa veprime standard me maskën, madje edhe ta hiqnim krejt e të mbanim frymën për 30 sekonda.

CICËRIMA DHE XIXA

Këto ditë ka plasur zhurmë shurdhuese në mass mediat, tradicionale dhe post-moderne, për zgjedhjet në Iran dhe protestat popullore kundër manipulimit të rezultateve nga fituesit.

Më duhet ta pohoj menjëherë se fatet e demokracisë në Iranin e largët janë shumë larg përparësive të mia, dhe se në përgjithësi nuk më intereson se çfarë ndodh në atë anë të botës; edhe pse qytetarëve të Iranit u uroj gjithnjë sa më shumë liri, mbarësi dhe mirëqenie.

VOTIME ME POSTER

Mësoj sot nga shtypi, se Robert Bosch, ambasadori i OSBE-së në Tiranë, ka thënë se “duhet t‘i jepet fund votimit familjar në zgjedhjet e 28 qershorit”.

LOPËT E FUATIT

Shoqja Mexhite H., kryetare e Kooperativës së Tipit të Lartë të Kësuljes, u habit kur e morën në telefon nga Kryesia e Këshillit të Shtetit, për t’i thënë se rojes së stallave të kooperativës Fuat B. i ishte akorduar titulli i lartë i Heroit të Punës Socialiste.

Vetëm një javë më parë Fuatin e kishin dënuar me vdekje dhe pushkatuar, pasi gjyqi e kishte gjetur fajtor për djegien e stallave të kooperativës, e cila kishte shkaktuar ngordhjen e 45 lopëve dhe 3 demave të importit; përveç dëmeve të tjera materiale të pallogaritshme.