KRYEVIRTYTI

Besa është një nga ato virtyte që përbën, sipas mitit shqiptarist, thelbin e të qenit shqiptar, ose burimin e të gjitha virtyteve të tjera kombëtare; aq i rrallë e unik, sa edhe fjala përkatëse të konsiderohet e papërkthyeshme.

Koncepti është, në vetvete, romantik sikurse të gjitha elementet përbërëse të mitit kombëtarist; por sikurse gjithçka tjetër romantike me të cilën mëkojmë sedrën kombëtare, e ka të vështirë të ballafaqohet me të tashmen.

HESHTJA E STRUCIT

Ka pasur disa të reja në çështjen e trafikut të organeve nëpërmjet territorit shqiptar dhe vrasjes së serbëve pas përfundimit të luftës në Kosovë në vitin 1999, që u aktualizua pas disa pohimeve të ish prokurores të Hagës Carla del Ponte, në librin e saj “Gjuetia”. Për fat të keq, këto të reja i gjen kudo në lajmet, me përjashtim të mediave shqiptare në Internet, të cilat kanë mbetur në duar të strucëve.

SHQIPJA TOTALITARE (XXVIII)

E kam përmendur edhe herë tjetër që ligjërimi totalitar dallohet për një përdorim të veçantë të modifikuesve të ndryshëm në fjali, i cili ka të bëjë zakonisht me nevojën për t’ia dhënë thënies rregullisht konotacionin gjithëpërfshirës.

ARTI PËR TË HUMBUR VETVETEN

Në botën që jetojmë, të paktën në Perëndim, muzika si art praktikisht do të thotë të dëgjosh muzikë; meqë të bërët muzikë është profesionalizuar tashmë deri në atë shkallë, sa edhe karaoke po respektohet si zanat artistik. Sa të vetëdijshëm jemi për natyrën e vërtetë të këtij revolucioni, dhe për impaktin e tij ndaj individit?

TË MBIJETOSH ME MUZIKËN

Një tastierë elektronike e paraprogramuar e mban ritmin shumë më mirë e më saktë se edhe më skrupulozi i muzikantëve; por veshi, madje edhe i pastërvitur, e dallon natyrën e ftohtë, mekanike, aritmetike të kësaj saktësie nga pasaktësitë dhe lëkundjet e ritmit të përftuar nga dora e një muzikanti çfarëdo. Edhe pse çdo pjesë muzikore do luajtur me saktësi, njëtrajtësi dhe koherencë, përsëri janë luhatjet e vogla, ulje-ngritjet, dridhjet, vonesat infinitezimale dhe lëkundje të tjera njerëzore që e shndërrojnë interpretimin muzikor në komunikim midis muzikantit dhe publikut.

NË MUNGESË TË HARPËS

Muaj më parë, kur ndiqja aventurat e dy muzikantëve austriakë që kishin ardhur të vinin në skenë në Tiranë operetën “Die Fledermaus” të Strauss-it, më pat bërë përshtypje vështirësia e tyre për të gjetur një harpist e sidomos një harpë lokale, të cilën e kërkonte pjesa.

ARTI I PADISË

Një mjek italian, kirurg në spitalin “San Luca” të Vallo della Lucania, ka paraqitur një padi pranë Prokurorit të Salernos, me anë të së cilës i kërkon komunës së Capaccio-s ku banon, krahinës së Campanias dhe shtetit italian një dëmshpërblim prej 2 milion eurosh, “për shkak të vuajtjes së theksuar, rrëmujës dhe degradimit” ku shtrëngohet të jetojë. “Italianët janë të paqytetëruar,” thotë mjeku 49-vjeçar Vincenzo Barlotti në padinë e vet. Dëmshpërblimi shumëmilionësh do t’i shërbejë për të nisur një jetë të re, për veten dhe familjen, në një vend tjetër, ku jetohet në një mënyrë të tillë që përkon me vizionin e tij për shoqërinë.

SHQIPJA TOTALITARE XXVII

Në kontekste totalitare, dhënia dhe sidomos përcjellja e urdhrit luajnë rol kyç në riprodhimin e indoktrinimit të masave me idenë se pushteti buron prej tyre dhe u takon atyre.

FATI I SHARONIT

Në tregimin e Edgar Poe-s me titull “Faktet e çështjes së z. Valdemar”, rrëfimtari mjek orvatet të hipnotizojë zotin Ernest Valdemar in articulo mortis, teksa ky i fundit është duke vdekur nga tuberkulozi. Ky eksperiment pak si tepër i guximshëm jep një rezultat të papritur – meqë z. Valdemar ndërron jetë gjatë kohës që ishte ende nën hipnozë, por vazhdon të komunikojë me mjekun që prej botës së përtejme për muaj me radhë, duke iu lutur ta lëshojë të lirë e ta lërë të vdesë në paqe.

FEJA E PLAÇKITUR

Shumëkush do të ketë lexuar tashmë për zemëratën e pakufishme që nga ngjallur në masat e besimtarëve myslimanë romani i Ben Blushit “Të jetosh në ishull”; pa dyshim, numri i atyre që kanë dëgjuar për këtë zemëratë është shumë më i lartë se numri i atyre që janë zemëruar vërtet dhe numri i atyre që janë zemëruar vërtet shumë më i lartë se numri i atyre që e kanë lexuar romanin.