Posted in Diaspora, Humorr, Sociologji on December 31, 2007 | 5 Comments »
Kohë më parë, urimet bëheshin përballë gotës së rakisë dhe qengjit në hell, me trokitje gotash e shtrëngime duarsh, përballë sofrës së mbushur dhe zjarrishtës së nxehtë. Më vonë erdhi epoka e kartolinave, pastaj ajo e telefonit, së fundi e sms-ve dhe e internetit. Asnjëra prej epokave nuk e zëvendësuan tërësisht pararendësen, por vetëm sa iu mbivendosën pjesërisht njëra tjetrës, duke e pasuruar kutinë e mjeteve për dërgimin e urimeve.
Posted in Gjuhësi, Politikë on December 30, 2007 | 41 Comments »
I ashtuquajturi paradoks i anijes së Teseut lidhet me historinë e mëposhtme, të rrëfyer nga Plutarku:
Anija me të cilën Teseu dhe të rinjtë e Athinës u kthyen prej Krete kishte tridhjetë rema, dhe u ruajt prej Athinasve deri në kohën e Demetrius Falereus-it, duke ia hequr dërrasat e vjetra kur i kalbeshin, e duke i zëvendësuar me dërrasa të reja, më të forta, deri në atë pikë sa anija erdhi e u shndërrua, për filozofët, në një shembull të gjallë të problemit logjik të gjërave që rriten; pse njëra palë ngulte këmbë se anija kishte mbetur e njëjta, ndërsa pala tjetër pretendonte të kundërtën.
Paradoksi pra mund të formulohet kështu: nëse anija zëvendësohet e gjitha, pjesë pas pjese, a mbetet e njëjtë me anijen origjinale?
Posted in Kulturë, tagged muzika shqiptare on December 28, 2007 | 10 Comments »
Gjëra të shëmtuara u tha se ndodhën me përzgjedhjen e këngës fituese të Festivalit të 46-të të RTSH; gjëra edhe më të shëmtuara u përsiatën më pas në shtyp. Thelbi i teorive të komplotit ishte se dy anëtarë të jurisë, me anë të votës së manipuluar, nuk lejuan që një këngë nga Kosova të paraqitej në skenë të Eurofestivalit.
Posted in Histori, Sociologji, Totalitarizëm, tagged energjia elektrike, individi, shteti on December 26, 2007 | 2 Comments »
E kush e harron sahatin e vjetër të elektrikut? I zi, me fushë të bardhë, ku mezi dalloheshin numrat e vegjël që shënonin konsumin e energjisë dhe mekanizmi me vijë të kuqe që rrotullohej ngadalë, por i vendosur. Më poshtë, përveç vulës së pluhurosur të plumbit, nxirrte kokën siguresa, ose objekti më i prekur në errësirën shqiptare. (more…)
Posted in Gjuhësi, Totalitarizëm, tagged gjuha shqipe, përemrat vetorë, totalitarizmi on December 25, 2007 |
Ligjërimi publik gjithnjë i ngjan teatrit, me aktorë që shkëmbejnë replika duke i qëndruar pak a shumë besnikë një teksti bazë, përpara një publiku që merr pjesë në këto shkëmbime sporadikisht, por që është megjithatë i pranishëm në ligjërim si trysni sociale.
Posted in Gjuhësi, Totalitarizëm, tagged klishetë, shqipja totalitare, stili i lartë, totalitarizmi on December 23, 2007 |
Përvetësimi i kodeve të ligjërimit totalitar nga përdoruesit varej në masë të madhe nga aftësia dhe lehtësia për të përdorur klishetë tipike për atë ligjërim. Me klishe kam parasysh këtu çdo kombinim fjalësh që nuk është gramatikisht i detyrueshëm, e që është përdorur aq shumë sa ka ardhur duke e humbur forcën shprehëse dhe logjikën e brendshme. Për shembull, shprehja bijtë e shqipes e thënë për shqiptarët është klishe, sillet si të ishte fjalë e mëvetësishme jo togfjalësh i prodhuar në çastin e ligjërimit, dhe kush e përdor nuk ka parasysh vërtet shqipen (aquila heliaca) si totemin tonë kombëtar, as ndonjë koncept birësie zoologjike të caktuar. Përkundrazi, nëse dëgjojmë dikë që e fut këtë shprehje në ligjërim, do të gjykojmë, me të drejtë, se personi në fjalë është duke iu drejtuar një publiku pak a shumë formal, në një kontekst që kërkohet solemnitet. Në përgjithësi, kuptimi i klishesë zhvendoset nga rrafshi kumtues në rrafshin retorik; ose, për ta thënë me terma më teknike, në klishetë denotacionit vjen duke ia zënë vendin konotacioni.
Posted in Gjuhësi, Totalitarizëm, tagged shqipja totalitare, totalitarizmi on December 23, 2007 |
Ligjërimi totalitar i shqipes ishte kod i trupëzuar në kodin e ligjërimit zyrtar, me rregullat dhe tiparet e veta relativisht të pavarura nga rregullat dhe tiparet e ligjërimit shqip në përgjithësi. Gramatika e shqipes vërtet të detyronte që një emër të gjinisë femërore ta cilësoje me një mbiemër të gjinisë femërore, por nuk përmbante ndonjë rregull tjetër, sipas të cilit një fjalë si fitore e përdorur në situata publike, ishte mirë të shoqërohej me mbiemrin e lavdishme; ose një fjalë tjetër si uniteti, me mbiemra të tillë si i çeliktë, ose i pathyeshëm.
Posted in Histori, Kulturë, tagged citimi, historia, kopjimi, përsëritja on December 21, 2007 | 1 Comment »
Ky ligj, të thotë juristi autoritar, është nga më të mirët që kemi – e kemi kopjuar fjalë për fjalë nga kushtetuta gjermane.
Unë them që pikërisht këtu fillon katastrofa për Shqipërinë e sotme.
Posted in Kulturë, Media, Sociologji, tagged analistët, intelektualët, mediat on December 20, 2007 | 2 Comments »
nga Ardian Vehbiu
Shekulli, 20 dhjetor 2007
Një shoqëri që kërkon të jetë demokratike nuk bën dot pa mbajtur gjallë një proces të vijueshëm dialogu publik dhe jo vetëm në institucionet përfaqësimtare, por edhe në mediat e në çdo hapësirë tjetër ku qytetarët mund të komunikojnë publikisht me njëri-tjetrin. Megjithatë, nëse sistemi shumëpartiak ose vota e lirë mund të vendosen me dekret e të zbatohen me rrugë formale, dialogu kërkon një maturi e cila nuk arrihet dot me rrugë administrative, ose vetëm falë vullnetit të mirë të palëve, por duhet kultivuar.
Posted in Kulturë, Media, Sociologji on December 18, 2007 | 6 Comments »
Eseja e Ardian Vehbiut me titull “Mjerimi i monologut”, botuar tek gazeta “Shekulli”, vuri theksin mbi një nga problemet më të mprehta të kulturës shqiptare: mungesën e dialogut. Analiza e thellë e dukurisë u pasurua, si zakonisht, nga stili i tij i këndshëm dhe efikas. Mirëpo, Vehbiu nuk mori asnjë përgjigje ose reagim nga kolegët e tjerë intelektualë. Të jetë kjo një nga provat se i kishte rënë pikës?
Posted in Gjuhësi, Totalitarizëm, tagged djersa, gjaku, puna, shqipja totalitare, totalitarizmi on December 18, 2007 | 1 Comment »
Propaganda totalitare bënte shumë zhurmë për luftën, mbrojtjen, gjakun, agresorët, rrethimin imperialisto-revizionist dhe vringëllimat e armëve, por jeta në Shqipërinë komuniste i ngjante më tepër rutinës të një kampi gjigand përqendrimi, ku të dënuarit e përjetonin ekzistencën e tyre të përditshme si punë.
Posted in Antropologji, Politikë, Sociologji on December 17, 2007 | 1 Comment »
Në Shqipëri ekonomia e tregut u vendos në mënyrë mekanike, në kuptimin që i mungonte objektivisht tradita kulturore, çka duhet t’i shërbente si platformë dhe amortizator njëkohësisht. Nga pikëpamja e shpejtësisë kohore, kapitalizmi erdhi brutalisht në vendin tonë, pavarësisht se pjesa dërmuese e shoqërisë ishte dakord me sistemin e ri ekonomik. Mënyra e lindjes përbën një nga arsyet përse sot kapitalizmi shqiptar shfaqet me petkat e primitivitetit të xhunglës. (more…)
Posted in Humorr on December 16, 2007 | 3 Comments »
Do të kem qenë jo më shumë se tetë ose nëntë vjeç, kur më dhuruan për vit të ri një kit me vegla të vogla zdrukthtarie: çekiç, gozhdë e thumba të madhësive të ndryshme, darë për t’i shkulur, pinca, shirit ngjitës maskues, pineska, metër nga ai që përthyhej, metër shirit me centimetra nga njëra anë e inç nga ana tjetër, skuadër të hollë çeliku, nivel nga ai i muratorëve, me flluskë ajri, turjelë dhe – natyrisht – sharrë (SHARRË!!!). Këto lodra i kishin sjellë, me sa mbaj mend, nga Kina; shiteshin për herë të parë atë vit, e kush mundte, ua blente fëmijëve.
Posted in Gjuhësi, Totalitarizëm, tagged njeriu i ri, shqipja totalitare, totalitarizmi on December 16, 2007 | 4 Comments »
Kur vinte fjala për të përfaqësuar e përmendur në ligjërimin publik njeriun e ri, skematizmi merrte përparësi ndaj krijimtarisë, kryesisht ngaqë imazhi i njeriut të ri ishte i përcaktuar ideologjikisht dhe nuk lejonte shmangie nga klishetë, as fluturime të tepruara të fantazisë, si në rastin e portretizimit të armikut.
 | Alpha Beta on ARSIMIMI I TRUPIT |
 | Pseudonim NgaHalli on ARSIMIMI I TRUPIT |
 | Relapso on ARSIMIMI I TRUPIT |
| Relapso on ARSIMIMI I TRUPIT |
 | Xha Xhai on ARSIMIMI I TRUPIT |
| Relapso on ARSIMIMI I TRUPIT |
 | Magus on RRETH KOLIQIT |
 | Pishak Zhgaba on ARSIMIMI I TRUPIT |
| Pishak Zhgaba on ARSIMIMI I TRUPIT |
 | rinstinkt on ARSIMIMI I TRUPIT |
Shqipologji
