• Home
  • Histori
  • Kulturë
  • Politikë
  • Sociologji
  • Totalitarizëm

Peizazhe të fjalës

ose natyra jo aq të qeta

Feeds:
Posts
Comments
« ATË E BIR
FIJE QË LIDHEN »

NJË STIL PËR BLOGUN…

December 12, 2010 by Lyss

Shkrimi i fundit i Xha Xhait, Atë e bir, jep dorë për të skicuar ndonjë ide mbi veçoritë e të shprehurit në blogosferë. Flas për blogje intelektuale të hapura, të një natyre të përgjithshme, se vërehet që kur është fjala për shkrime të cilat shfaqen anash ndonjë sit-i gazete të njohur, natyra e tyre përgjithësisht nuk ndryshon shumë nga ajo e gazetës-mëmë edhe pse në to mund të gjesh ide për të cilat nuk ka vend në versionin e saj letër, për arsye vendi por edhe thjesht sepse gazeta nuk e sheh të arsyeshme të shprehet drejtpërdrejt. Kjo nuk e ul vlerën e tyre, por në pikëpamje stilistike ato nuk sjellin ndonjë risi.

Megjithatë, prej kohësh përpiqem të kuptoj nëse blogu ka një stil të vetin? A ekziston një mënyrë të shkruari që e bën një shkrim të dallohet se është konceptuar nga një autor blogu të pavarur, një blogu që ushqehet dhe tërheq prurje origjinale dhe nuk ribluan shkrimet e gazetave sikundër PPU (që edhe kjo është një zgjidhje që duhet respektuar në vetvete)?

Pikërisht shkrimi për të cilin po flasim më duket shumë përfaqësues dhe të jep dorë të veçosh ndonjë cilësi të re që shfaqet në blogosferën shqiptare, edhe pse njoh shumë pak të tjera, veç PTF. Të bie menjëherë në sy se aty gjejmë një shkrirje të disa lloj përjetimeve krejt personale , me një analizë ose të paktën me konsiderata thelbësore ndaj një vepre letrare (objekti mund të ishte i çfarëdollojshëm, një koment politik, një përshtypje për modën më të fundit të rrobave të banjës, apo analizë për një ndeshje futbolli ).

Që këtu jemi para një veçorie blogu, në të cilën ia vlen të ndalesh, kjo kuptohet më lehtë po qe se mendojmë për një çast se të njëjtin shkrim e ndeshim në faqet e një gazetë të zakonshme. Me siguri që do të ngrinim supet dhe do të ndjenim që diçka nuk është në vendin e vet. Si rregull, konsideratat për një vepër letrare jepen duke mbajtur një lloj distance, duke mos u afruar shumë personalisht me autorin. Që në kurset e para, studentëve të gazetarisë u flitet fare qartë se prania e “unit” nuk është shumë profesionale, se duhet evituar në të gjitha rastet për të mos bërë të pranishme idenë e një qëndrimi vetjak.

Stili i gazetarisë tradicionale ndikohet nga autoriteti institucional i gazetës, që nuk lë mundësi për një përqasje prej bashkëbiseduesi me lexuesin. Nuk është fjala fare për të gjykuar se cila mënyrë të shprehuri është më e mira, por është e njohur se gazeta është disi repulsive ndaj informacioneve personale, u hap me vështirësi vend kujtimeve a përjetimeve emocionale vetjake, ka tendencë të ulë peshën e tyre.

Madje shtoj se jam pothuaj i sigurtë se edhe xhaxhai, po të kërkojë ta botojë në gazetë shkrimin në fjalë, ai do të lëvizë diçka nga pjesa e tij e parë, do t’i japë një formë të tillë ku frazat e mbyllin më mirë mendimin, do të kufizojë natyrën dialoguese dhe do t’i japë një frymë disi ligjëruese. Kjo nuk do të thotë aspak se shkrimi nuk ka formën e duhur, por se ai nuk ka formën më të përshtatshme për gazetën sepse është konceptuar duke patur parasysh se komunikon me mjete të tjera me lexuesin e, se mbi të gjitha ky i fundit ka fjalën e tij për të thënë dhe si i tillë ndihet dhe është më afër autorit, se është ‘i shtëpisë’, edhe pse kjo lloj afërsie nuk duhet ngatërruar me atë të një rrjeti social në linjë.

Autori nga ana e tij e “shfrytëzon” këtë afërsi për të thënë se edhe ai ndihet mirë në prani të lexuesit të tij (ose të paktën me pjesën më të madhe të tyre) dhe me këtë rast fut midis rreshtave disa konfidenca të vetat. “Transaksioni” mbyllet. Palët mbeten të kënaqura, por edhe kur nuk janë të tilla, dera për negociata të mëtejshme është e hapur.

Pra a rrëzon blogu një mur të vjetër sa vetë shkrimi? Kjo mbetet për t’u parë më tej.

Ndryshe nga blogjet e pavarura, edhe në gazetat e hapura në linjë vihet re ruajta e prerogativave të gazetarisë tradicionale. Edhe aty autorët janë diskretë dhe përgjithësisht mbesin « në mëshirë » të vërejtjeve apo edhe të sharjeve të kalimtarëve të rastit, sepse një pozicion i caktuar i imponuar nga gazetaria klasike e pengon atë të dalë nga shtrofulla e tij dhe të mbrojë territorin e vet. Ai gjithnjë duhet të lërë përshtypjen se nuk e vë në dyshim asnjë sekondë saktësinë e asaj që ka shprehur. Në rastin më të mirë ai duket sikur u thotë lexuesve: juve askush nuk ju pengon të keni mendim tjetër nga i imi, të cilin edhe mund ta shprehni, por unë nuk kam kohë ta dëgjoj. Në të vettetë ai e ‘dëgjon’ fshehurazi dhe po aq fshurazi vuan pamundësinë e komunikimit.

Ndërkohë, po qe se autori i shkrimit “Atë e bir”, një ditë do të vendosë të shkruajë kujtimet e jetës së tij, përshtypjet e mbresat e brezit të tij, jam i sigurtë se në këtë rast ai do të shkurtojë a heqë fare pjesën e dytë të shkrimit të tij, që do ti shkonte më mirë jo kujtimeve, por një përmbledhje të ardhshme me shënime kritike.

Pra, mund të themi se blogu ka shtyrë mjaft larg kufijtë e gjinive të ndryshme të njohura, se ndonjëherë i zhduk fare ato dhe ka zhdërvjelltësuar e demokratizuar mënyrën e komunikimit.

A po sjell blogosfera një gjini të re të shkruari?

Nuk mund të thuash se ka shenja tepër të dukshme, dhe pse ato nuk mungojnë.

Atëherë, a ka lindur një stil i ri blogu?

Ka mundësi që kjo të jetë e vërtetë. Radhët e mësipërme kishin për qëllim të vinin në dukje ndonjë veçori të tij.

About these ads

Mikrofoni

  • Print
  • More
  • Digg

Like this:

Like Loading...

Posted in Komunikim, Media | Tagged blogimi, blogu, gazetaria, publicistika, publicistika në Internet | 3 Comments

3 Responses

  1. on December 12, 2010 at 11:33 am Hyllin

    1- Nuk me duket se autori i shkrimit te cituar eshte plak te cilit s’i ka mbetur tjeter perpos rrefimi i kujtimeve te veta. Pervoja vetjake vlen kur i sherben argumentit, perndryshe thirren nipçet e mbesat. Nderkaq stili artistik nuk i shkon pershtat levrimit jo-artistik, megjithese nuk jane te pakte miqte e librit (letersise artistike) qe do u pelqente te mblidheshin gjekundi e te rrefeheshin.

    2- Jo, nuk ka ndryshuar gje, si perhere ka:
    Home-Histori-Kulture-Politike-Sociologji-Totalitarizem

    3- Prej kohesh s’ka fituar komentues’ te rinj aktive, jane bere komentuesit si Baka me Zeken apo Kadrija me Nafijen, pak a shume si gjithe forumet dhe blogjet kur arrijne piken e ngopjes


  2. on December 12, 2010 at 10:17 pm xhibi

    Lyss, stil i ri ne lidhje me blogjet ne pergjithesi apo ato shqiptare?

    Ne blogjet e huaja (te pakten ato amerikane) keto stile (variacione te tilla) jane mjaft te perdorura, bile dhe ne blogjet e gazetave/gazetareve, meqe i permend ato si kontrast.

    Ne blogjet shqiptare, s’e di, frekuento per momentin vec PPU dhe PTF, dhe PTF padyshim shquhet per prurje origjinale, ose eshte kryesisht i tille, dhe kjo eshte per tu vleresuar ne vetvete (e prurjeve origjinale, packa se shumica jane te vete xhaxhait … e hamendesoj kete si angazhim kryesisht te tij, jo si mbyllje dere ndaj autoreve/komentatoreve te tjere).

    PPU, meqe e permende, ka dhe aty mjaft prurje origjinale, ose te linkuara nga blogjet individuale, sidomos krijime letrare, po per nga natyra eshte voluminoz, ku qe nga faqosja perparesi ka pasqyra e shtypit dhe reagimet/komentet e mases ndaj saj dhe opinion-prurjeve te vecuara te komentuesve. Different animal dmth, kur thone keta.

    Mbase mund te rekomandoni dhe ndonje blog tjeter shqiptar nese vizitoni?

    Pavaresisht ketyre, mua me pelqen nderthurja qe ve re ti, e mbresa-analizes, si stil i xhaxhait, edhe kur s’jam dakort. P.sh. tek shkrimi “at e bir” me pelqeu sinqeriteti i xhaxhait ne te pasqyruarit e Bashkimit si elite aristrokratike e asaj kohe, pse jo dhe per tu patur zili qe nga te tjerat deri tek gruaja e tij e bukur. Dmth me pelqeu prurja e pershtypjeve te tij te atehershme dhe nderthurja me analizen letrare te tanishme. Mbase kjo pelqese eshte pjeserisht dhe ngaqe jemi mesuar me stilin dhe kete pritshmeri kemi.


    • on December 13, 2010 at 4:38 am Lyss

      Xhibi, kam parasysh kryesisht blogjet shqiptare, por fenomeni nuk mbyllet aty. Ne rastin konkret edhe mua më tërhoqi vëmendjen ajo që ju e quani mbresë-analizë.
      Më duket se është një fenomen që në Shqipëri po rishfaqet, mos u habisni… pas 500 vjetësh. Është një periudhë kur disa ligjësi të letërsisë a publicistikës nuk janë kristalizuar, nuk kanë ende formën me të cilën i njohim sot, por mund të vësh re aty edhe disa tipare të përbashkëta me humanistët evropianë të asaj kohe, tipare që rishfaqet pas një gjysmë mijëvjeçari, tashmë vehikuluara nga format e komunikimit që lindën me zhvillimin e internetit.

      Gjithnjë kam pyetur veten përse etërit e letrave shqip, kryesisht katër B-të, më duken më afërt se shumë nga autorët e ditëve të sotme. Natyrisht nuk kam ndërmend të hap faqet e tyre, po kujtoj se jo rrallë Barleti, te Historia e Skënderbeut, por më shumë te Rrethimi i Shkodrës (që i lexoja si libra përrallash), jo rrallë përmend shprehje të tilla si : unë mendoj kështu, kjo mu duk kështu, gënjen trashë por këndshëm kur thotë ’nga tanët u vranë nja dhjetë vetë ndërsa nga armiqtë nja tetë mijë vetë’ (nuk i kujtoj saktë shifrat, por raporti i tille eshte), kur përshkruan në vetën e parë çfarë sheh nga bedenat e kalasë së Shkodrës e, për të dalë pastaj te fillimi i vërtetë i letrave shqipe , pra te Buziku që fillon me : … u Doni Gjoni, i biri i Bdek Buzukut, tue u kujtuom…

      Pra edhe Buzukut i mjafton vetëm vetja e tij, vezhgimet personale, ajo çka pare me syte e tij dhe asnjë provë a analizë tjetër për të provuar ekzistencën e një gjendjeje tragjike të shkrimeve shqipe.

      (Zaten, për të mirë a për të keq, fakti që ai nuk jep asnjë provë a pasqyrë të kohës, bën sot që shumë vetë të ëndërrojnë për ekzistencën e shkrimeve të tjera më të vjetra në shqip)

      Duke u kthyer te tema, them se nuk është e vështirë të kuptohet se humanistët e asaj kohe dhe blogistët e sotëm operojnë me mbresë-analizën që përmendet dhe që unë u përpoqa ta shtjelloj më sipër.

      Por duhet theksuar se në mes ka një element të pashprehur, por thelbësor: mirëbesimi midis palëve, pra një pakt i nenkuptuar midis shkruesit dhe lexuesit për të mos thënë gjëra të paqena a te paraqitura me keqdashje, qe kur konstatohen kane pasoja te pariparueshme.



Comments are closed.

  • Lutje bashkëpunëtorëve

    Herë pas here, miq dhe kolegë të ndryshëm më dërgojnë materiale për publikim në blog, si autorë të ftuar.

    Deri më sot blogu ka qenë i hapur për kontribute të tilla; por besoj se ka ardhur koha të zbatojmë një kriter të ri për publikimet nga autorë sporadikë.

    Kolegët janë të ftuar dhe të mirëpritur të marrin pjesë aktivisht në debatet e ndryshme në blog; dhe vetëm më pas të publikojnë aty materialet e tyre. Më shumë se për pluralitet autorësh, kemi nevojë për pluralitet mendimesh.

    Nuk inkurajojmë, nga ana tjetër, kontribute të izoluara nga miq dhe kolegë që përndryshe nuk kanë kohë, mundësi ose dëshirë për t’u aktivizuar në komentet dhe në veprimtarinë e blogut.

    E njëjta gjë vlen për autorë sporadikë, që marrin mundimin të komentojnë vetëm për shkrimet e veta – meqë blogu nuk duhet kuptuar si shtëpi ku merren dhoma me qera.

    Autorët e ftuar në blog duhet të kenë krijuar, kështu, një profil të tyrin virtual nëpërmjet komenteve, sepse ashtu edhe lexuesi do t’i ndjekë më mirë.

    Ky kriter nuk formulohet ad hoc, për këtë apo bashkëpunëtor në veçanti, por është për t’u interpretuar si një kërkesë e arsyeshme, që përmirëson komunikimin e blogut me lexuesin.

    Xha Xhai

  • Reaksione

    Himara 2 on RRETH KOLIQIT
    Tjeter on TË ARDHUR E TË IKUR
    Xha Xhai on RRETH KOLIQIT
    Read Me on RRETH KOLIQIT
    Relapso on RRETH KOLIQIT
    6 A L I 9 on RRETH KOLIQIT
    Read Me on RRETH KOLIQIT
    theollogos on RRETH KOLIQIT
    Xha Xhai on RRETH KOLIQIT
    Xha Xhai on RRETH KOLIQIT
  • Enzima

    • RRETH KOLIQIT
    • PLEH
    • PROMETEU NË FARMACI
    • MËSIME KLASIKE
    • TË ARDHUR E TË IKUR
    • Q
    • FTESË
    • TE TALLËSH BYTHËN GJUHËSISHT
    • ÇFARË FILMASH SHEH?
    • LLOJE TË CENSURËS
  • Twitter

    • RT @Peizazhe: KËTA TË SOTMIT wp.me/p5CYF-3hp 2 weeks ago
    • MASH e shqetëson më shumë përdorimi politik i raportit të BB nga opozita, sesa përmbajtja. #ANALFABETIZËM FUNKSIONAL xhaxhai.wordpress.com/2013/04/29/ana… 3 weeks ago
    • RESPEKT PËR DORËHEQJEN xhaxhai.wordpress.com/2013/04/17/res… #KQZ 1 month ago
    • SPJUNLLIQE wp.me/p5CYF-3fc 1 month ago
    • RT @Peizazhe: MË GJEJ NJË FOTO TË BUKUR wp.me/p5CYF-3eT 1 month ago
    Follow @xhaxhai
  • Pineska

    arti Ballkani cargo cult censura demokracia drejtshkrimi Edi Rama emigracioni emigrantët Enver Hoxha Europa fjalët e huaja gegërishtja gjuha shqipe huazimet ilirët institucionet Interneti islami Ismail Kadare Kadareja kanuni katolicizmi kombëtarizmi komunizmi Kosova ligjërimi publik mediat Nënë Tereza pluralizmi politika populizmi privatësia protesta publiku purizmi përkthimi Sali Berisha shqipja e drunjtë shqipja e njësuar shqipja totalitare standardi teknologjia Tirana totalitarizmi
  • RSS Shqipologji

    • Një mohim, dy përcjellore
    • Motra e vogël e “mbetem”
    • Folje e sëmurë
    • Fjalë e lashtë
    • Në kontekst
  • Për ajrim

    • Alb-Club
    • Arbër Shtëmbari
    • Ardit Rada
    • Ba Bai
    • Besnik Pula Blog
    • Bizantin
    • Busulla
    • E-Zani i Nalte
    • Edlira Gjoni
    • Epigraphica
    • Fletore shënimesh (Arbër Zaimi)
    • Flokënaja
    • Gastare
    • Gomari ballkanik
    • Krypa
    • OBOBO News
    • Organizata politike
    • Përpjekja
    • Pëshpërima
    • Peshku pa ujë
    • Poezi shqip
    • Programe shqip
    • Rando Devole
    • Regtima
    • ResPublica
    • Rrethi lakanian i Tiranës
    • Sheshet
    • Shtëpia e librit
    • Sleepwalkers
    • Stalker
    • Tannhauser
    • Tirana Calling
    • Vështrime
    • Xixa
  • Bujrum

    • Register
    • Log in
    • Entries RSS
    • Comments RSS
    • WordPress.com
  • Numëratori Geiger

    • 1,747,761 hits
  • Dosjet sekrete

    • May 2013 (18)
    • April 2013 (24)
    • March 2013 (22)
    • February 2013 (28)
    • January 2013 (33)
    • December 2012 (26)
    • November 2012 (30)
    • October 2012 (27)
    • September 2012 (25)
    • August 2012 (26)
    • July 2012 (30)
    • June 2012 (23)
    • May 2012 (24)
    • April 2012 (21)
    • March 2012 (27)
    • February 2012 (29)
    • January 2012 (32)
    • December 2011 (30)
    • November 2011 (35)
    • October 2011 (31)
    • September 2011 (35)
    • August 2011 (34)
    • July 2011 (24)
    • June 2011 (30)
    • May 2011 (30)
    • April 2011 (24)
    • March 2011 (27)
    • February 2011 (28)
    • January 2011 (36)
    • December 2010 (22)
    • November 2010 (25)
    • October 2010 (23)
    • September 2010 (27)
    • August 2010 (27)
    • July 2010 (24)
    • June 2010 (31)
    • May 2010 (25)
    • April 2010 (29)
    • March 2010 (27)
    • February 2010 (21)
    • January 2010 (26)
    • December 2009 (25)
    • November 2009 (25)
    • October 2009 (19)
    • September 2009 (27)
    • August 2009 (21)
    • July 2009 (23)
    • June 2009 (22)
    • May 2009 (20)
    • April 2009 (23)
    • March 2009 (30)
    • February 2009 (23)
    • January 2009 (34)
    • December 2008 (20)
    • November 2008 (25)
    • October 2008 (17)
    • September 2008 (15)
    • August 2008 (16)
    • July 2008 (18)
    • June 2008 (18)
    • May 2008 (18)
    • April 2008 (14)
    • March 2008 (15)
    • February 2008 (13)
    • January 2008 (17)
    • December 2007 (24)
    • November 2007 (23)
    • October 2007 (21)
    • September 2007 (18)
    • August 2007 (18)
    • July 2007 (22)
  • Enter your email address to subscribe to this blog and receive notifications of new posts by email.

    Join 5,043 other followers

  • Copyright

    Creative Commons License
    Materialet origjinale në këtë faqe (përjashtuar komentet) by Peizazhe të fjalës is licensed under a Creative Commons Attribution 3.0 Unported License.
    Based on a work at xhaxhai.wordpress.com.

Blog at WordPress.com.

Theme: MistyLook by WPThemes.


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 5,043 other followers

Powered by WordPress.com
%d bloggers like this: