Herodoti shkruan se…” cfare gjuhe … flisnin pellasget, nuk mund ta them me siguri. Pellasget flisnin nje gjuhe barbare…”. Nuk do harruar se ai shkruante nga vitet 460-425 pes.
Ka shkrimtare te vjeter qe i nxjerrin me origjine ilire, etoliane apo edhe nga Arkadia. Homeri i permend se ata vinin nga Epiri.
Ka nga ata qe i pershkruajne pellasget dhe i identifikojne me popullsine tirreniane. Homeri thote se ata ishin shtrire deri ne Krete.

Herodoti thote se pellasget jetonin fillimisht ne Pellasgjia ( Pelasgiotides):
…” duke gjykuar nga cka ngelet prej pellasgeve qe jetonin ne qytetin e Kreston, mbi Tyrsenian, dhe te cilet dikur ishin fqinj te races qe sot quhen Dore (Dorians), te cilet atehere banonin ne token qe sot quhet Thesali, si dhe prej cka mbetet prej pellasgeve qe u perqendruan ne Plakia dhe Skilake, ne rajonin e Hellespontit, te cilet para kesaj banonin ne te njejtin vend me athinasit dhe vendasit e qyteteve te tjere te ndryshem, te cilet jane ne fakt pellasge, megjithese e kane humbur emrin…
Ne qofte se e gjithe raca pellasgjike ishte si keta, atehere raca atike, duke qene me origjine pellasgjike, ne te njejten kohe kur ndryshoi dhe u be hellenike, ajo harroi gjithashtu edhe gjuhen. Sepse banoret e Krestonit nuk flasin te njejten gjuhe me ata qe jetojne perqark tyre ; po keshtu edhe banoret e Plakia-s; por keta flasin te njejten gjuhe si njeri ashtu edhe tjetri; kjo verteton se ata e mbajten te pandryshuar formen e gjuhes qe sollen me vehte kur migruan ne keto vende…”

Thucidi i permend po ashtu
Euripides shkruan se “… Danaus, qe ishte babai i 50 vjazave, kur arriti ne Argos, u vendo ne qytetin e Inakus dhe nxorri nje ligj se te gjithe ata qe dikur therriteshin pellasge, ne te gjithe Greqine do te quhen tashti e tutje Danai…” .
A i do zene bese poetit per fakte historike? Varet se cfare kerkon e kush kerkon.

Dhe Herodoti perseri:
…”Kushdo qe eshte i iniciuar ne misteret e Caberoi-t, te cilat kryheshin nga samothrakasit, qe i kishin marre nga pellasget, ai njeri e di se per cfare e kam fjalen; sepse po keta pellasge, qe u vendosen ne nje vend me athinasit, me perpara jetonin ne Samothrake, dhe nga ata samothrakasit i moren misteret e tyre. Dhe atehere, athinasit qene hellenet e pare qe e bene Hermesin ne formen e nje fallusi, duke e pase mesuar kete preje pellasgeve;
Pellasget dikur i benin gjithe sakrificat duke u thirrur perendive ne lutjet e tyre, nga c`kam mesuar prej asaj qe kam degjuar ne Dodone. Por ata nuk u dhane as tituj dhe as emra per asnje nga perendite… por i quanin ato perendi nga ideja se ata kishin vene rregull ne te gjitha gjerat, dhe ne shperndarjen e tyre…”

Pra paqartesia mbi origjinen e pellasgeve eshte te pakten nja 2500 vjet e vjeter. Dhe Xhaxhai me te drejte e ve theksin se tekstet e reja te historise se Shqiperise duken me teper si punime me baze dhe te nje natyre ideologjike.

Megjithese per hir te se vertetes, do permendur se nuk jane shqiptaret shpikesit e kesaj metode te te mesuarit te historise.
…nuk e solla une, por e gjeta midis jush … tha.

Mungesa e shkrimeve në shqip ose proto-shqip (Old Albanian ose proto-Albanian në burimet në gjuhën angleze) në lashtësi nuk përkufizon kërkimet mbi etnogjenezën shqiptare. Çdo gjuhë e sotme është rezultat i një evolucioni gjuhësor; ashtu dhe shqipja.

Kërkime mbi fjalëformimin, fjalorin, sintaksën dhe gramatikën e shqipes dëshmojnë të dhëna të rëndësishme mbi etnogjenezën shqiptare. Për shëmbull huazimet latine kanë prejardhje nga latinishtja dalmatike dhe ajo vulgare, pra shqipja e “vjetër” ishte në përdorim në bregun adriatik dhe në pjesën qendrore të gadishullit. Gjithashtu huazimet nga dialekti dorik janë lidhur me qënien tregtare korinthiane në Shqipëri nga shumë studiues, kurse disa të tjerë i kanë lidhur me emigrim fillëstar të Dorianëve nga Shqipëria qendrore/jugore.