Comments on: PENDËT E PAPAGALLIT http://xhaxhai.wordpress.com/2012/07/10/pendet-e-papagallit/ ose natyra jo aq të qeta Wed, 22 May 2013 01:05:42 +0000 hourly 1 http://wordpress.com/ By: ipare http://xhaxhai.wordpress.com/2012/07/10/pendet-e-papagallit/#comment-26546 Mon, 16 Jul 2012 23:40:12 +0000 http://xhaxhai.wordpress.com/?p=10496#comment-26546 Po ti presim deget e shumta te ketij ndershkembimi midis Perendimit the shoqerise shqiptare, pavaresisht nga qellimet e te dyja paleve, ajo qe ngelet eshte trungu i arsyetimit moral ne sjelljet e tyre me njeri-tjetrin. Kjo ka te beje me zgjedhjet personale (te paleve) dhe rruget qe ndiqen per te arritur ate qe do/ qe zgjedh. Perendimi i ka vene vetes ( ka zgjedhur) nje detyre, nje objektiv ne baze te vlerave te tij, prej nga ku zgjedh rruget dhe mjetet per t’ia arritur. Shoqeria shqiptare nga ana tjeter ben te njejten gje, por me mjetet e veta. Edhe ajo i ka vene vetes nje detyre/objektiv, ne baze te vlerave te veta, dhe ne menyre korresponduese zgjedh mjetet per t`ia arritur. Ne rastin e tahitianeve, nec plus ultra ishte penda e kuqe e palloit. Ne rastin e shqiptareve, nec plus ultra e tyre eshte siguria materiale. Bataku moral ( kurveria/ vjedhja e viteve 90) nuk mund te pergjithesohet, pavaresisht nga ekzistenca e faktit dhe vertetimi i tij. Edhe shoqeri te tjera shume me te zhvilluara se sa e jona, ne kushte te caktuara kane rene ne te njejte premise. Mjafton te lexohsh psh per gjendjen ne Gjermani nga maji i 1945 deri ne 1947-48, ku vajzat dhe grate shihnin te pranueshme sjellje qe perndryshe ishin krejt amorale, thjeshte per nje buke, kuti konservash , sapun apo edhe corape apo gjera te tjera te nevose se perditshme. Kur u krijuan kushtet qe keto nevoja te plotesoheshin me mjete te tjera, psh duke punuar ne vendet e hapura te punes per rindertimin e vendit, atehere nje sjellje e tille nuk ishte me e pranueshme, dhe mori perseri permasat e nje imperativi, apo kufiri moral qe s`mund te kapercehesh pa pasoja.
Morali ka vlere ne nje shoqeri kur ajo i konformohet atij, i nenshtrohet, e pranon gjykimin e tij. Po te marrim borxh nga psikologjia e te sjellurit, do thene se qofte aftesia per tu konfirmuar ( bindur), qofte motivi mbas saj, lidhen ne menyre te drejteperdrejte me aftesine e te zgjedhurit, dhe arsyen e nje zgjedhje te tille. Ne kete prizem do te ishte interesante te analizoheshin zgjedhjet qe ben shoqeria shqiptare, dhe spektrin e sjelljeve qe perdoren e me te cilat synohet realizimi , arritija e objektivit te zgjedhur.
Po qe se arsyetimi moral ze nje pozicion qendror ne menyren se cfare raportesh krijojme dhe si sillemi me njeri-tjetrin, si individe apo si shoqeri, po kaq e renedesishme eshte edhe menyra se si fitohet dija/njohuria, nese mund te quhet e tille, per te krijuar bazat e ketij arsyetimi moral.
Dy nga autoret kryesore qe jane marre me etapat ne zhvillimin e moralit te njeriut, jane Jean Piaget dhe Lawrence Kohlberg. Simbas ketij te fundit, zhvillimi i arsyetimit moral kalon neper 6 faza(nivele):
Niveli 1 (pre-konvencional) – i bazuar ne bindjen dhe denimin, ku refkeksi kryesor eshte “si ti shpetoj denimit”
Niveli 2 – i bazuar ne vete-interesin, ku refleksi kryesor eshte “cfare fitoj une”, dhe “ do paguar per te patur benefitin”
Niveli 3 – i bazuar ne marveshjet nderpersonale dhe konformitet, ku refleksi kryesor eshte “normat sociale” , dhe perkatesia ne grupin e “djalit/vajzes se mire”
Niveli 4 – i bazuar ne respektin e autoritetit dhe mbajtjese se rregullit social, ku refleksi kryesor eshte ai i moralitetit te “ligjit dhe regullit”
Niveli 5 – i bazuar ne kontraten sociale, ku te gjitha opinionet, vlerat dhe te drejtat e ndryshme respektohen njesoj dhe mbulohen njesoj nen tutelen e ligjit
Niveli 6 – i bazuar ne principet etike universal, ku ligjet ne radhe te pare duhet te jene te drejta, dhe mosrealizimi i ketij kushti mbart me vete te drejten per te mos iu bindur ketyre ligjeve. Ketu premisa baze eshte pasja/ekzistenca e nje koshience te bazuar ne principe.

Mua me duket shume interesant konstatimi ( jo per here te pare) nga ana e Xhaxhait mbi rolin e televizorit, si ndermjetesi kryesor ne ndertimin dhe orjentimin e raportit te vlerave per shoqerine shqiptare te vitet 80 ( mbaj mend atehere beheshin vazhdimisht krahasimet e vlerese se krahut te punes dhe fuqise blerese nga te dyja anet, duke perdorur pamjet ne ekranin e televizorit, si nje lloj fjalori, per te kuptuar gjuhen e Tjetrit). Ndofta televizori luajti rolin e pendes se papagallit te Cook –ut? Edhe kontaktet e panderprera te mepasme duken sikur jane vazhdimesi e realitetit te viteve 80. Gati si nje lloj fataliteti. Live your life like last day. Dhe evitoji vetes kufinjte morale si keto te mesipermet.

]]> By: lulian kodra http://xhaxhai.wordpress.com/2012/07/10/pendet-e-papagallit/#comment-26396 Wed, 11 Jul 2012 06:06:37 +0000 http://xhaxhai.wordpress.com/?p=10496#comment-26396 Xhaxha, është vonë, por unë distancohem nga konteksti i mësipërm i marksistëve, që nuk i paskan nxjerrë mësimet gjatë këtyre 20 vjetëve. Ajo që marr nga marksizmi falë librashëtitjes është tepër abstrakte në krahasim me një frymë etike q’ia (TM kaviri i PPU) kam hasur brezit tim; shndërrimin e parasë në kapital gjatë katastrofës sa piramidale aq edhe njerëzore të 97-ës; plus kaq vjet emigracion ku besoj është krejt e panevojshme të flas personalisht, brenda a jashtë qofshim. Por si ç’thashë, është vonë…

]]> By: Xha Xhai http://xhaxhai.wordpress.com/2012/07/10/pendet-e-papagallit/#comment-26377 Tue, 10 Jul 2012 16:15:21 +0000 http://xhaxhai.wordpress.com/?p=10496#comment-26377 Ah, falemnderit! Nuk e gjej dot si ndodhi kjo, por e korrigjova. Gjithsesi, tani ma zbuluan teknikën sekrete të përftimit të ë-ve…

]]> By: Tannhauser http://xhaxhai.wordpress.com/2012/07/10/pendet-e-papagallit/#comment-26375 Tue, 10 Jul 2012 15:50:43 +0000 http://xhaxhai.wordpress.com/?p=10496#comment-26375 Pastaj kapiteni Cook u kujtua se, krejt rastësisht, kishte në anije një ngarkesw pendwsh tw kuqe papagalli, qw paskwshin qenw tejet të vyera për tahitianët, kushedi pwr ç’arsye.

XhaXha, kjo është lapsus apo ndonjë “eksperiment” që lidhet me temat e mëparshme?

]]>