HISTORIA E ROLEVE TË NGATËRRUARA

Arsyet që shqiptarët i qasen shpeshherë historisë në mënyrë problematike duhen kërkuar gjithkund, duke filluar nga vetë e kaluara e tyre, për të vijuar me psikologjinë dhe ideologjinë kombëtare, por nuk duhet harruar se një pjesë e keqkuptimeve rrjedh nga pështjellimi i roleve të aktorëve publikë.

Read Full Post »

LOTËT E FILIPIT

Mes fjalëve përkujtimore të këtyre ditëve për vdekjen e Dan Klosit, më bënë përshtypje këto të mëposhtmet, në një artikull të panevojshëm të Edison Ypit:

Dy ditë para se të varje veten ti Dan, vdiq një kushërira ime. Por për kushërirën time, e cila, meqenëse e kaloi gjithë jetën internimeve, e kishte jetën me mijëra herë më dramatike se tënden, timen dhe mijëra të tjerëve, nuk u kujtua asnjë gazetë e asnjë televizor e s’u bë asnjë homazh.

Dhe më bënë përshtypje, sepse të njëjtin mendim e kam ndeshur edhe gjetiu, të shprehur nga i soliti ignoti, poshtë e lart në Internet.

Read Full Post »

SIKUR…

Historia, thotё shumёkush, nuk bёhet as me “sikur”, as me “por”. Duhet pranuar dhe studiuar si e tillё, sepse koha tashmё ka kaluar e nuk mund tё kthehet mbrapsht sikurse bёjmё me filmat.  Nga ana tjetёr, historia nuk mund tё ndryshohet, ajo qё ka qenё mbetet, nё jetё tё jetёve. Mirёpo, e ashtuquajtura histori kundёrfaktuale nuk ёshtё njё ushtrim i çfarёdoshёm fantazie, as letёrsi fantapolitike, edhe pse mund tё ushtrohet ndonjёherё pёr argёtim tё kulluar.

Read Full Post »

TRUPROJET E HISTORISË

A duhet mbrojtur historia me ligj?

E formuluar kështu, pyetja tingëllon absurde, edhe pse shumë klasa dhe grupe, anembanë botës, e mbështetin pushtetin dhe supremacinë e tyre mbi versione të miratuara të narrativave historike, prandaj edhe çdo qasje kritike ndaj këtyre narrativave do ta konsideronin, vetvetiu, si akt armiqësor.

Read Full Post »

APOLOGJI E MOSDIJES (II)

Imagjinoni një orë historie të Shqipërisë ku fëmijëve t’u thuhet, mes të tjerash, se shqiponja që kemi në flamur është simboli i Perandorisë Bizantine; se himni ynë kombëtar ngjan si dy pika uji me një pjesë muzikore rumune dhe se teksti i himnit është shkruar nga një poet që pas gjase shqipen nuk e kishte as gjuhë amtare…

Read Full Post »

APOLOGJI E MOSDIJES

 

 

Kur ende fëmijë më tërhiqnin me zor në vizita galerish arti dhe ekspozitash pikture, gjithnjë doja t’u afrohesha pikturave aq shumë sa t’i perceptoja më shumë duke ua thithur me hundë erën e athët të bojërave të vajit, sesa me sy.

Meqë në atë kohë vizatoja pak edhe vetë, isha më kureshtar të mësoja diçka për teknikën e të pikturuarit, sesa për të shijuar pikturën vetë. U qasesha kuadrove me po atë zell pak të vrazhdë të fëmijës që kërkon të dijë se ç’kanë insektet dhe kërminjtë “brenda”, ose të atij fëmijës tjetër, që lodrat i shijon vetëm në momentin kur i lejohet t’i zbërthejë mbi qilim.

Read Full Post »

JEPNI PËR LASHTËSINË

Si çdo kulturë e një populli të vogël që historikisht priret ta gjejë identitetin e vet në teknikat e mbijetesës, edhe e jona i jep rëndësi të veçantë të vjetrës, e cila praktikisht shndërrohet në virtyt të institucioneve, objekteve kulturore dhe monumenteve.

Nuk ka asgjë të keqe në këtë adhurim të së vjetrës, ose të përparësisë në kohë; sepse ky është një mekanizmat me të cilët përcillet tradita kulturore nga një brez në tjetrin, duke u riprodhuar por edhe duke u përsosur.

Read Full Post »

NËNA E DIJES

Ky ligj, të thotë juristi autoritar, është nga më të mirët që kemi – e kemi kopjuar fjalë për fjalë nga kushtetuta gjermane.

Unë them që pikërisht këtu fillon katastrofa për Shqipërinë e sotme.

Read Full Post »