Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘përkthimi’

Dan Klosin e varrosën sot pa ia kursyer lëvdatat, të merituara – vetëm se, duke i dëgjuar dhe lexuar fjalët e mira, vështirë të mos mendoje se qoftë edhe një e dhjeta e tyre do t’i kishin dhënë shumë zemër të ndjerit, kur ishte ende gjallë.

Duhet të jesh pak i vrazhdë në perceptim, ose ndoshta edhe krejt i pandjeshëm e kushedi edhe pak i trashë nga trutë, që t’ia kuptosh vlerën tjetrit vetëm kur ai largohet përgjithnjë nga kjo jetë. Në rastin e Dan Klosit, pastaj, kjo vlerë nuk do të zëvendësohet dot – njëlloj si të ishte fjala për një artist të madh të mirëfilltë.

Prej kohësh ai bënte diçka të rrallë për kulturën shqiptare: ia katalizonte ngjarjet. Këtu një përkthim, atje një prezantim libri, më tej një shfaqje teatri, pastaj një kiosk në një panair, një kurs për studentët. Publiku i gjerë hynte kësisoj në kontakt me kulturën – dhe këtu kam parasysh autorë të kalibrit të Kafka-s, Brecht-it, Böll-it, Dürrenmatt-it dhe dhjetëra të tjerëve.

(more…)

Read Full Post »

Ç’imazh i Shqipërisë totalitare qarkullon sot ndër intelektualët në Perëndim?

Një përgjigje për këtë m’u duk se gjeta në faqet e para të një libri të David Bellos, për antropologjinë kulturore të përkthimit (Is That a Fish in Your Ear?: Translation and the Meaning of Everything, Faber & Faber, October 2011).

Shqipëria komuniste shfaqet në libër që në fillim, kur autori, vetë përkthyes i njohur, diskuton ato rrethana ose kontekste sociale, të cilat e bëjnë përkthimin të panevojshëm. Mes këtyre, dhe pikërisht pas multilingualizmit dhe njësimit të gjuhëve, vjen në vështrim izolimi, ose mbyllja e një kulture në vetvete, çka nënkupton ndërprerjen e marrëdhënieve me kultura të tjera dhe, për pasojë, edhe zhdukjen e nevojës për përkthim.

(more…)

Read Full Post »

Fjala anglishte empathy hyn në kategorinë e fjalëve relativisht të vështira për t’u përkthyer në shqipe.

Për një kohë të gjatë, për shembull, unë nuk bëja dot mirë dallim mes empathy dhe sympathy, edhe pse ky dallim ekziston dhe, në ndonjë kontekst, merr rëndësi kritike.

(more…)

Read Full Post »

Pardje më mbërriti një mesazh nga një agjenci përkthimi: një gjykatë në Oregon kërkonte një përkthyes të shqipes… nga Deçani.

Me sa kuptova, këta kishin atje një dëshmitar ose të pandehur ose nuk di çfarë nga ky qytet dhe kur ishin përpjekur të komunikonin me të, ai u kishte thënë se duhej t’i gjenin një përkthyes të shqipes – dhe jo përkthyes dosido, por pikërisht nga Deçani.

(more…)

Read Full Post »

Me titullin si gjithnjë delikat, “Aksidenti i Kadaresë fut në sherr kritikën botërore”, Gazeta Shqiptare boton të përkthyer një recension të shkrimtarit britanik Tibor Fischer, për romanin e fundit të Kadaresë të botuar në anglisht: The Accident.

(more…)

Read Full Post »

Ndonjëherë më qëllon të punoj për të hartuar fjalës (glosarë) terminologjikë, të cilët pastaj përdoren për përkthime teknike.

Për terminologun shqip, një punë e tillë gjithnjë kërkon guxim në lëmin e neologjisë, sepse shumë prej fjalëve të reja shqipja nuk i ka dhe institucionet përkatëse nuk e çajnë kryet të hartojnë lista termash dhe t’i bëjnë publike, sapo këta hyjnë në përdorim.

(more…)

Read Full Post »

Si t’i përkthejmë në shqipe termat sustainable dhe sustainability, të cilat po gjejnë përdorim gjithnjë e më të gjerë kohët e fundit, veçanërisht në tekste që trajtojnë çështje të ekonomisë, të ekonomisë politike, të politikave ekonomike, të energjitikës dhe të mbrojtjes së mjedisit?

(more…)

Read Full Post »

Nuk ka përkthyes të shqipes, profesionist dhe amator, që të mos jetë përballur, gjatë përpjekjeve për të ndërmjetësuar midis teksteve dhe gjuhëve, me tundimin për të krijuar fjalë të reja, ose neologjizma.

(more…)

Read Full Post »

Ndonjëherë kujtojmë, gabimisht, se përkthimet në kulturën shqiptare duhet të zënë një vend të ngjashëm me ç’zënë në kulturat dhe gjuhët perëndimore. Në fakt, për rrethana të njohura, shumëçka në mos gjithçka që lidhet me modernitetin dhe modernizimin, ndër shqiptarë, do të kalojë nëpërmjet përkthimit – dhe këtu nuk e kam fjalën vetëm për përkthimin gjuhësor, por edhe për çfarë gjetiu e kanë quajtur lokalizim, një veprimtari që veç përkthimit nënkupton edhe përshtatjen kulturore.

(more…)

Read Full Post »

KËMBËT E PULËS

Shekulli ka botuar sot, të përkthyer, një artikull të Financial Times, gjë për t’u përshëndetur, në vetvete, po të kihet parasysh se artikulli – sado çuditërisht – nuk flet për grevën e urisë.

(more…)

Read Full Post »

QIELLI TAVAN

Marr vesh, rastësisht, se një publicist i ri, të cilit ia lexoj herë pas here artikujt dhe që sapo është diplomuar në një universitet joshqiptar, ka marrë përsipër të shqipërojë një nga filozofët bashkëkohorë më të njohur dhe më të lexuar, në mos më të vështirë.

(more…)

Read Full Post »

Një pyetje që ia bëra vetes, kur po ndiqja konferencën tashmë famëkeqe për shtyp të krerëve Berisha & Berlusconi, nuk kishte të bënte me vajzat e bukura shqiptare, por me gjuhën e bukur shqipe.

(more…)

Read Full Post »

Duke komentuar për një shkrim para pak ditësh, GH përmendi problemet që dalin nga përkthimi i keq të ligjeve dhe akteve nënligjore, i cili për nga dëmi mund të krahasohet me një bombë me veprim të ngadalshëm në të drejtën shqiptare; sidomos sa kohë që një jurist i zoti mund të mbështetet në formulimin e keq ose alogjik të një akti, për ta kundërshtuar ose rrëzuar, ose për të përligjur shkeljen e tij të supozuar.

(more…)

Read Full Post »

Ja një histori që e kam gjetur te Paul Watzlawick (“How real is real”, Vintage Books, 1977, f. 13).

Gjatë Luftës I Botërore, një kompani e ushtrisë austro-hungareze gjendet e izoluar në një zonë malore të Shqipërisë së Veriut, e shkëputur nga prapavija e vet dhe linjat e furnizimit me ushqime, e rrethuar nga çeta armiqësore malësorësh vendas të armatosur, të cilat duket sikur po presin momentin e përshtatshëm për të sulmuar dhe plaçkitur.

(more…)

Read Full Post »

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 5,043 other followers

%d bloggers like this: