Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘shqipja e drunjtë’

Nga Arbër Shtëmbari

Gjatë regjimit komunist autokritika ka qënë jo vetëm një teknikë e vlerësimit të vetvetes, por në Shqipëri (si në të gjitha vendet e tjera ish komuniste), ishte edhe një kulturë sjelljeje, që e kishte burimin në teorinë marksiste-leniniste. Në Historinë e PPSH, faqe 220, nënvizohej, se «Për të revolucionuar edhe më tej jetën e brendshme në Parti, Kongresi V i PPSH kërkoi thellimin e mëtejshëm të kritikës dhe të autokritikës…”

(more…)

Read Full Post »

 

Çdo gjuhë ka rregullat e veta për t’i renditur fjalët në fjali, të cilat përcaktohen, në thelb, nga karakteristikat gramatikore të secilës gjuhë.

Duke thjeshtuar shumë, mund të themi se rregullat përcaktuese të rendit të fjalëve kanë të bëjnë, para së gjithash, me mënyrën si do të renditen në thënie kryefjala, kallëzuesi dhe kundrinat e ndryshme.

(more…)

Read Full Post »

Folja jam në ndërtime të emërzuara

Folja jam në ndërtimet e emërzuara shfaqet si efekt anësor i këmbënguljes së folësve për t’i nisur fjalitë me emra prejfoljorë veprimi, duke qenë kjo e fundit veçori dalluese e shqipes së drunjtë.

(more…)

Read Full Post »

Nga të gjitha foljet e shqipes, jam është më e dobëta dhe ndeshet shpesh në ndërtime të plogëta, me emra veprimi, emra vepruesi ose mbiemra prejfoljorë; ose përdoret në vend të foljeve të tjera, me kuptim më të përcaktuar; prandaj edhe ligjërimi gjithnjë përfiton, në qoftë se bëjmë kujdes për ta mënjanuar.

(more…)

Read Full Post »

 

Ndajfoljet janë pjesë delikate e ligjëratës, meqë duan të sillen me foljet siç sillen mbiemrat me emrat, por u mungon pasuria, përkulshmëria dhe pranueshmëria e mbiemrave.

(more…)

Read Full Post »

 

Shpesh shqipen e drunjtë e ndiejmë para edhe se të mund të tregojmë me gisht se çfarë pikërisht në thënie na e ka shkaktuar ndjesinë.

Natyrisht, këtu nuk kemi të bëjmë aq me një faktor të vetëm për t’u identifikuar dhe mënjanuar nëpërmjet një formule të lehtë, sesa me një mendësi shprehëse e cila trupëzohet në mënyra të ndryshme.

(more…)

Read Full Post »

SHQIPJA E KRIMBUR

 

“Shekulli” i sotëm boton një dokument të rrallë të shqipes, të përgatitur nga studiues të UNYT-së, dokument i cili përbën një dëshmi unike të kësaj gjuhe siç do të flitet në të ardhmen e largët.

(more…)

Read Full Post »

Shqipja e shkruar këto 100 vjetët e fundit është ndikuar shumë nga gjuhët neolatine, veçanërisht italishtja dhe frëngjishtja. Ky ndikim nuk ka qenë gjithnjë negativ, sepse shumë herë ka ndihmuar për të përpunuar struktura gjuhësore të përshtatshme për mendimin e nyjëtuar abstrakt; megjithatë, shumë herë të tjera është bërë shkak që në shqipe të futen elemente të panevojshme, si përdorimet shpesh të tepërta të nyjës joshquese një.

 

(more…)

Read Full Post »

SHQIPJA E DRUNJTE (VI)

 

Pleonazma

Pa u futur në hollësi semantike që nuk i interesojnë kujt përveç gjuhëtarëve, po mjaftohem të them se pleonazma krijohet atëherë kur përdorim disa fjalë për të shprehur diçka që mund ta shprehnim me një fjalë të vetme (ose, teknikisht, kur në një togfjalësh çfarëdo, elementi përcaktues rimerr një tregues kuptimor të elementit të përcaktuar.)

(more…)

Read Full Post »

SHQIPJA E DRUNJTE (V)

Ky seksion u kushtohet shprehjeve parafjalore të panevojshme dhe mënyrave për t’i zëvendësuar.

Ndryshe nga parafjalët e zakonshme, shprehjet parafjalore përmbajnë edhe elemente emërore, të cilat me kohë e kanë humbur kuptimin dhe funksionet e tyre gramatikore, për t’u bërë pjesë e një grupi funksional të vetëm. Për shembull, shprehja parafjalore me anë përmban parafjalën me dhe emrin anë, dhe ndiqet nga rasa gjinore.

(more…)

Read Full Post »

SHQIPJA E DRUNJTE (IV)

 

Drunjëzimi i shqipes shprehet veçanërisht nëpërmjet pranisë së fjalëve si çështje, problem, fakt, proces, gjë që nuk kanë ndonjë kuptim në vetvete, por vetëm përdoren në thënie për shkak të sintaksës së keqe, vesit të imitimit, ose thjesht pakujdesisë.

(more…)

Read Full Post »

SHQIPJA E DRUNJTE (III)

Folja shqipe ka disa forma që quhen të pashtjelluara, meqë ndryshe nga format e tjera të foljes nuk zgjedhohen sipas numrit, vetës, kohës dhe mënyrës.

Mes formave të pashtjelluara, vlejnë të përmenden pjesorja (punuar), përcjellorja (duke punuar), paskajorja (për të punuar), forma e pashtjelluar mohore (pa punuar); por ka edhe forma të tjera më pak të përdorura, si me të punuar, një të ardhur, etj.

(more…)

Read Full Post »

SHQIPJA E DRUNJTE (II)

Si përftesë themelore në shndërrimet sintaksore, emërzimi shfaqet në trajta të ndryshme, që meritojnë të trajtohen secila veçmas.

Të shohim, bie fjala, ato raste kur folja zbërthehet në një togfjalësh të përbërë nga një folje me kuptim të zbehtë leksikor, por që shpreh të gjitha kategoritë gramatikore të foljes, dhe një emër i cili merr përsipër barrën e kuptimit leksikor.

(more…)

Read Full Post »

SHQIPJA E DRUNJTE (I)

 

Ka kohë që mendoj të nis një bisedë ose dialog, këtu në blog, për shqipen e shkruar – ku të diskutoj me ju për mangësitë dhe shtrembërimet në përdorim, të cilat po ia zënë frymën më shumë sesa fjalët e huaja të panevojshme, ose gabimet drejtshkrimore dhe gramatikore.

(more…)

Read Full Post »

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 5,043 other followers

%d bloggers like this: