Posted in Antropologji, Gjuhësi, Komunikim, Totalitarizëm, tagged autokritika, falja, kritika, pendesa, potlatch, rrëfimi politik, shqipja e drunjtë, shqipja totalitare on August 22, 2010 |
Nga Arbër Shtëmbari
Gjatë regjimit komunist autokritika ka qënë jo vetëm një teknikë e vlerësimit të vetvetes, por në Shqipëri (si në të gjitha vendet e tjera ish komuniste), ishte edhe një kulturë sjelljeje, që e kishte burimin në teorinë marksiste-leniniste. Në Historinë e PPSH, faqe 220, nënvizohej, se «Për të revolucionuar edhe më tej jetën e brendshme në Parti, Kongresi V i PPSH kërkoi thellimin e mëtejshëm të kritikës dhe të autokritikës…”
Posted in Gjuhësi, tagged rendi i fjalëve, shqipja e drunjtë on January 10, 2009 | 7 Comments »
Çdo gjuhë ka rregullat e veta për t’i renditur fjalët në fjali, të cilat përcaktohen, në thelb, nga karakteristikat gramatikore të secilës gjuhë.
Duke thjeshtuar shumë, mund të themi se rregullat përcaktuese të rendit të fjalëve kanë të bëjnë, para së gjithash, me mënyrën si do të renditen në thënie kryefjala, kallëzuesi dhe kundrinat e ndryshme.
Posted in Gjuhësi, tagged folja jam, shqipja e drunjtë on January 8, 2009 | 3 Comments »
Folja jam në ndërtime të emërzuara
Folja jam në ndërtimet e emërzuara shfaqet si efekt anësor i këmbënguljes së folësve për t’i nisur fjalitë me emra prejfoljorë veprimi, duke qenë kjo e fundit veçori dalluese e shqipes së drunjtë.
Posted in Gjuhësi, tagged folja jam, shqipja e drunjtë on January 7, 2009 | 9 Comments »
Nga të gjitha foljet e shqipes, jam është më e dobëta dhe ndeshet shpesh në ndërtime të plogëta, me emra veprimi, emra vepruesi ose mbiemra prejfoljorë; ose përdoret në vend të foljeve të tjera, me kuptim më të përcaktuar; prandaj edhe ligjërimi gjithnjë përfiton, në qoftë se bëjmë kujdes për ta mënjanuar.
Posted in Gjuhësi, tagged ndajfoljet, shqipja e drunjtë on December 2, 2008 | 4 Comments »
Ndajfoljet janë pjesë delikate e ligjëratës, meqë duan të sillen me foljet siç sillen mbiemrat me emrat, por u mungon pasuria, përkulshmëria dhe pranueshmëria e mbiemrave.
Posted in Gjuhësi, tagged emërzimi, shqipja e drunjtë on November 28, 2008 | 8 Comments »
Shpesh shqipen e drunjtë e ndiejmë para edhe se të mund të tregojmë me gisht se çfarë pikërisht në thënie na e ka shkaktuar ndjesinë.
Natyrisht, këtu nuk kemi të bëjmë aq me një faktor të vetëm për t’u identifikuar dhe mënjanuar nëpërmjet një formule të lehtë, sesa me një mendësi shprehëse e cila trupëzohet në mënyra të ndryshme.
Posted in Gjuhësi, tagged shqipja e drunjtë on November 25, 2008 | 19 Comments »
“Shekulli” i sotëm boton një dokument të rrallë të shqipes, të përgatitur nga studiues të UNYT-së, dokument i cili përbën një dëshmi unike të kësaj gjuhe siç do të flitet në të ardhmen e largët.
Posted in Gjuhësi, tagged nyja joshquese, shqipja e drunjtë on November 23, 2008 | 12 Comments »
Shqipja e shkruar këto 100 vjetët e fundit është ndikuar shumë nga gjuhët neolatine, veçanërisht italishtja dhe frëngjishtja. Ky ndikim nuk ka qenë gjithnjë negativ, sepse shumë herë ka ndihmuar për të përpunuar struktura gjuhësore të përshtatshme për mendimin e nyjëtuar abstrakt; megjithatë, shumë herë të tjera është bërë shkak që në shqipe të futen elemente të panevojshme, si përdorimet shpesh të tepërta të nyjës joshquese një.
Posted in Gjuhësi, tagged pleonazma, shqipja e drunjtë on November 21, 2008 | 3 Comments »
Pleonazma
Pa u futur në hollësi semantike që nuk i interesojnë kujt përveç gjuhëtarëve, po mjaftohem të them se pleonazma krijohet atëherë kur përdorim disa fjalë për të shprehur diçka që mund ta shprehnim me një fjalë të vetme (ose, teknikisht, kur në një togfjalësh çfarëdo, elementi përcaktues rimerr një tregues kuptimor të elementit të përcaktuar.)
Posted in Gjuhësi, tagged shprehjet parafjalore, shqipja e drunjtë on November 16, 2008 |
Ky seksion u kushtohet shprehjeve parafjalore të panevojshme dhe mënyrave për t’i zëvendësuar.
Ndryshe nga parafjalët e zakonshme, shprehjet parafjalore përmbajnë edhe elemente emërore, të cilat me kohë e kanë humbur kuptimin dhe funksionet e tyre gramatikore, për t’u bërë pjesë e një grupi funksional të vetëm. Për shembull, shprehja parafjalore me anë përmban parafjalën me dhe emrin anë, dhe ndiqet nga rasa gjinore.
Posted in Gjuhësi, tagged fjalë parazitare, shqipja e drunjtë on November 16, 2008 |
Drunjëzimi i shqipes shprehet veçanërisht nëpërmjet pranisë së fjalëve si çështje, problem, fakt, proces, gjë që nuk kanë ndonjë kuptim në vetvete, por vetëm përdoren në thënie për shkak të sintaksës së keqe, vesit të imitimit, ose thjesht pakujdesisë.
Posted in Gjuhësi, tagged shqipja e drunjtë on November 13, 2008 | 3 Comments »
Folja shqipe ka disa forma që quhen të pashtjelluara, meqë ndryshe nga format e tjera të foljes nuk zgjedhohen sipas numrit, vetës, kohës dhe mënyrës.
Mes formave të pashtjelluara, vlejnë të përmenden pjesorja (punuar), përcjellorja (duke punuar), paskajorja (për të punuar), forma e pashtjelluar mohore (pa punuar); por ka edhe forma të tjera më pak të përdorura, si me të punuar, një të ardhur, etj.
Posted in Gjuhësi, tagged emërzimi, shqipja e drunjtë on November 12, 2008 | 3 Comments »
Si përftesë themelore në shndërrimet sintaksore, emërzimi shfaqet në trajta të ndryshme, që meritojnë të trajtohen secila veçmas.
Të shohim, bie fjala, ato raste kur folja zbërthehet në një togfjalësh të përbërë nga një folje me kuptim të zbehtë leksikor, por që shpreh të gjitha kategoritë gramatikore të foljes, dhe një emër i cili merr përsipër barrën e kuptimit leksikor.
Posted in Gjuhësi, Media, tagged shqipja e drunjtë on November 11, 2008 | 14 Comments »
Ka kohë që mendoj të nis një bisedë ose dialog, këtu në blog, për shqipen e shkruar – ku të diskutoj me ju për mangësitë dhe shtrembërimet në përdorim, të cilat po ia zënë frymën më shumë sesa fjalët e huaja të panevojshme, ose gabimet drejtshkrimore dhe gramatikore.
 | Tjeter on TË ARDHUR E TË IKUR |
 | Albert P. Nikolla on RRETH KOLIQIT |
 | Lulian Kodra on TË ARDHUR E TË IKUR |
 | Xha Xhai on TË ARDHUR E TË IKUR |
| Tjeter on TË ARDHUR E TË IKUR |
 | Relapso on Q |
| Xha Xhai on Q |
| Xha Xhai on TË ARDHUR E TË IKUR |
 | xhibi on TË ARDHUR E TË IKUR |
| Xha Xhai on Feja si majdanozi |
Shqipologji
