Feeds:
Posts
Comments

Posts Tagged ‘shqipja e njësuar’

Disa njerëz, dhe nuk janë pak, i hakërrehen standardit të shqipes jo se vijnë nga ndonjë fillesë kulturore tjetër, as ngaqë ndihen të ndrydhur në identitetin e tyre gjuhësor, por vetëm ngaqë nuk tolerojnë dot më idenë se mund ta kenë gabim dhe praktikën që dikush tjetër t’ua ndreqë këtë gabim, ose të paktën të ketë të drejtën ose prerogativën t’ua ndreqë.

Kjo dukuri nuk është dhe aq tradicionale, as ka lidhje gjë me shkëlqimin kulturor të gegëve katolikë dje e me komunizmin e toskëve, as me pluralizmin kulturor si kriter për bashkekzistencën paqësore të shqiptarëve, qoftë edhe në një shtet të centralizuar; por lidhet më shumë me përhapjen virale dhe shpesh absurde, pas Luftës II Botërore, të relativizmit si opsion jo vetëm filozofik, por edhe etik, anembanë botës Perëndimore.

Standardi vendos, dashur pa dashur, një hierarki vertikale në gjuhë; dhe më tej se gjuha, në marrëdhëniet shoqërore.

(more…)

Read Full Post »

Lexoj te Shekulli se, sipas një sondazhi të kryer nga Departamenti i Gjuhësisë i Fakultetit të Historisë dhe të Filologjisë të UT, studentët që marrin diplomën e shkollës së lartë nuk zotërojnë as normat elementare të shqipes.

Këtë ne të tjerët e dinim prej kohësh, por është gjithsesi mirë që të thuhet tani edhe në nivel institucional.

Me këtë rast, edhe dekani i atij Fakulteti, Shezai Rrokaj, njoftoi se po përgatitet futja e lëndës së “Kulturës së Gjuhës” në vitin e parë të studimeve të të gjitha fakulteteve të UT.

(more…)

Read Full Post »

Në kumtesën e saj me titull A JANË TË LIRË TË SHKRUAJNË GJITHË SHQIPTARËT? mbajtur në Konferencën “Gegnishtja sot”, të organizuar nga Instituti për Promovimin e Vlerave në Gjuhën Shqipe, Ledi Shamku-Shkreli u ndal në disa çështje kritike të qasjes së fëmijëve të shkollës ndaj gjuhës së shkruar. Kumtesën, e cila është relativisht e gjatë dhe teknike, e kam ngarkuar në blog dhe mund ta lexoni duke klikuar në linkun më lart; ndërkohë, dua të tërheq vëmendjen tuaj dhe, mundësisht, të nxis një debat në lidhje me pasazhin e mëposhtëm, i cili më duket veçanërisht me interes, në raport edhe me disa tema të cilave u jemi kthyer e rikthyer këtu në PTF.

(more…)

Read Full Post »

Para pak ditësh, u mblodh në Tiranë një konferencë mbi çështje të gjuhës shqipe me titull “Gegnishtja sot”, e organizuar nga Instituti i Promovimit të Vlerave në Gjuhën Shqipe, i drejtuar nga Primo Shllaku.

Qëllimi krejt ambicioz i kësaj konference ishte të shohë se ku gjendet sot koineja letrare gege dhe të shqyrtojë rrugët për kthimin e prestigjit të saj në ligjërimin publik, përveçse atij letrar.

(more…)

Read Full Post »

Rastësisht ndesha në një përsiatje, ose më mirë në një metaforë të filozofit të gjuhës Mikhail Bakhtin, për fjalën brenda një marrëdhënieje dialogjike.

Është një akt i dyanshëm, thotë Bakhtin-i, meqë përcaktohet njëlloj si nga ai të cilit i përket, ashtu dhe nga ai tjetri, të cilin e synon… Fjala është një urë e hedhur mes meje dhe tjetrit, truall i përbashkët për adresuesin dhe të adresuarin, folësin dhe bashkëfolësin.

(more…)

Read Full Post »

Qëkur u botua në fund të viteve 1980, libri i Arshi Pipës me titull The Politics of Language in Socialist Albania pati meritën që ta gjallëronte në mënyrë të jashtëzakonshme debatin për historinë e shqipes së njësuar (standard) në kontekstin e reformave të ndërmarra nga regjimi komunist në Shqipërinë e gjysmës së dytë të shekullit XX.

(more…)

Read Full Post »

Atentatori i Arizona-s Jared Loughner mund të lexohet edhe si një katalog i paranojave që kultivon dhe katalizon Interneti – po të gjykosh nga çfarë ka shkruar e ka thënë, dhe nga gjurmët që ka lënë rreth vetes.

Mes produkteve të kësaj mendjeje të sëmurë, por edhe të sëmurur nga klima e molepsur politike dhe sociale e provincës amerikane, më tërhoqi vëmendjen – natyrisht – obsesioni i tij me gramatikën.

(more…)

Read Full Post »

Më poshtë po përcjell përfundimet zyrtare të konferencës shkencore me temë “Shqipja në etapën e sotme: politikat e përmirësimit dhe të pasurimit të standardit”, që u mbyll sot, para pak orësh.

(more…)

Read Full Post »

Ditët e fundit, gjuhëtari Rahmi Memushaj, në një shkrim te Shekulli me titullin “Gjuha standarde, krijesë kombëtare, jo totalitare”, i referohet gjerësisht librit tim Shqipja Totalitare, të botuar në 2009.

(more…)

Read Full Post »

Shkrimtari Primo Shllaku, drejtor i Institutit të Promovimit të Vlerave në Gjuhë Shqipe, parashtron sot, te Gazeta Shqiptare, qëndrimin e tij në lidhje me standardin ekzistues të shqipes.

Shllaku u kundërvihet jo vetëm të gjithë atyre gjuhëtarëve të cilët gjykojnë se standardi nuk ka arsye të preket, madje edhe vetë konferenca e dhjetorit nuk ka arsye për t’u mbajtur, por edhe atyre të tjerëve, të cilët flasin veç për “meremetime të vogla në fytyrën e standardit, si me thanë, se dikush duhet të marrë nji pickatore dhe, shumë-shumë, të hjekë ndonji qime në vetullën e tij dhe kaq.”

(more…)

Read Full Post »

Herë pas here dëgjon zëra, të të gjitha llojeve dhe nga shumë drejtime, të propozojnë se standardi i shqipes duhet ndryshuar. Arsyet që sillen për propozime të tilla janë të ndryshme; herë të mbështetura, herë emocionale, herë kompetente, herë të pabaza. Megjithatë, në vetvete, kërkesa për të rishikuar aspekte të ndryshme të standardit është legjitime, sa kohë që standardi ngrihet mbi një marrëveshje ose konvencion për të përdorur në publik një sistem të caktuar rregullash gjuhësore, për të siguruar komunikim optimal brenda bashkësisë adoptuese.

(more…)

Read Full Post »

Në shkrimin e titulluar “Gjuha, identiteti dhe dinjiteti” botuar në Shekulli më dt. 20 tetor 2010, Albri Brahusha flet për nevojën e standardizimit të gegërishtes, një kërkesë legjitime dhe e bërë në kohën e duhur.

Gegërishtja temë e shkrimit vihet përballë dy sistemeve: toskërishtes dhe standardit, të cilat kanë dallime mes tyre, me gjithë lidhjet gjenetike të padiskutueshme. Ky dyzim i përballjes, ia vështirëson punën dhe argumentin autorit.

(more…)

Read Full Post »

Pardje më mbërriti një mesazh nga një agjenci përkthimi: një gjykatë në Oregon kërkonte një përkthyes të shqipes… nga Deçani.

Me sa kuptova, këta kishin atje një dëshmitar ose të pandehur ose nuk di çfarë nga ky qytet dhe kur ishin përpjekur të komunikonin me të, ai u kishte thënë se duhej t’i gjenin një përkthyes të shqipes – dhe jo përkthyes dosido, por pikërisht nga Deçani.

(more…)

Read Full Post »

Flitet shumë për paskajoren e gegërishtes dhe për dëmin që i qenka shkaktuar standardit duke e lënë jashtë sistemit foljor të shqipes normative, por shumë nga ata që flasin, për fat të keq, nuk e kanë shumë idenë se për çfarë po protestojnë.

(more…)

Read Full Post »

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 5,034 other followers

%d bloggers like this: